Türk Kültür Dernekleri ve Halkevleri Dönemi

​

27 Mayıs 1960 sonrasında, 1951 yılında faaliyetlerine son verilen Halkevlerinin yeniden canlandırılması düşüncesi gündeme geldi. Eski Halkevi yöneticileri ve bu kuruluşun çalışmalarını sürdüren isimler, kültür ve halk eğitimi alanındaki faaliyetleri yeniden örgütlemek amacıyla bir araya geldiler. Bu çalışmalar sonucunda Türk Kültür Derneği adıyla yeni bir yapılanma oluşturuldu.

​

Daha sonra Türk Kültür Dernekleri adıyla faaliyet gösteren bu kuruluş, önceki Halkevlerinin kültür, sanat, edebiyat ve halk eğitimi alanlarındaki çalışmalarını yeniden canlandırmayı amaçlıyordu. Behçet Kemal Çağlar da bu yeni dönemin önde gelen isimlerinden biri oldu ve dönemin Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'in davetiyle 28 Ocak 1961'de Türk Kültür Dernekleri Genel Başkanlığına getirildi. Derneğin 116 şubesinin eski Halkevleri gibi çalışacağını ve sanat, edebiyat ve halk eğitimi alanlarında faaliyet göstereceği açıklandı. 12 Nisan 1961 tarihinde Bakanlar Kurulu kararıyla Türk Kültür Derneği, kamuya yararlı dernekler arasına alındı. Böylece kuruluşun toplumun kültür ve eğitim hayatındaki faaliyetleri daha geniş bir kurumsal çerçeveye kavuştu.

​

“Dernek” Dergisi

​

Türk Kültür Dernekleri döneminde kültür ve yayın çalışmalarına da önem verildi. Derneğin yayın organı olan “Dernek” dergisi, ilk sayısını Kasım 1961'de Ankara'da yayımladı. Derginin imtiyaz sahibi Behçet Kemal Çağlar, yayın müdürü ise Ceyhun Atuf Kansu idi. Dergi, Türk Kültür Dernekleri Genel Merkezi'nin kültür alanındaki çalışmalarını ve düşünce dünyasını yansıtan yayınlardan biri oldu.

​

1962: Kültür faaliyetlerinin devamı

​

1962 yılında Türk Kültür Dernekleri çalışmalarını sürdürdü. Dernek; kültür, sanat, edebiyat, halk eğitimi ve yayın faaliyetleriyle Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde örgütlenmesini devam ettirdi. Behçet Kemal Çağlar'ın genel başkanlığı döneminde yürütülen bu çalışmalar, iki yıl sonra Halkevleri adının yeniden kullanılmasına giden sürecin önemli aşamalarından birini oluşturdu.

​

1963: Türk Kültür Dernekleri'nin Halkevi adını alması

​

Türk Kültür Dernekleri'nin yeniden Halkevleri adıyla faaliyet göstermesi için önemli adım 21 Nisan 1963'te atıldı.

Bu tarihte gerçekleştirilen olağanüstü kurultayda derneğin adının “Halkevi” olarak değiştirilmesi kararlaştırıldı. Dönemin Milliyet gazetesi, 22 Nisan 1963 tarihli sayısında Türk Kültür Dernekleri kongresinde bu kararın alındığını bildirdi. Böylece 1951 yılında faaliyetlerine son verilen Halkevleri, 1963 yılında Türk Kültür Dernekleri üzerinden yeniden Halkevi adıyla örgütlenmiş oldu. Bu nedenle Behçet Kemal Çağlar'ın 1960–1963 dönemi, yalnızca bir dernek yöneticiliği dönemi değil; onun kültür, sanat, edebiyat ve halk eğitimi alanlarındaki çalışmalarının kurumsal bir yapı içerisinde sürdüğü önemli bir dönem olarak değerlendirilebilir.

​

Türklük, Atatürk ve Cumhuriyet, Anayurt konularında milli duygularla pek çok eser vermiş olan Behçet Kemal, değişik dergi ve gazetelerde şiirler, makaleler ve köşe yazıları yayınlamıştır. Ölümünden sonra da aynı duygu ve düşünceleri paylaşan dergilerde de eserleri yayınlanmaya devam etmiştir. Bunlardan bazıları şöyledir:

​

Yücel dergisi, 1935 – 1956, Sahibi Muhtar Fehmi Enata

Kopuz Dergisi 1939-1940 Sahibi Reha Oğuz Türkkan

Çınaraltı Dergisi 1941-1948 Orhan Seyfi Orhon ve Yusuf Ziya Ortaç önderliğinde

Millet İlim Fikir Sanat Mecmuası 1942 – Nisan 1944 sahibi Hüseyin Avni Göktürk, fikir hayatındaki öncü ismi ise Remzi Oğuz Arık

Bucak Dergisi 1945-1946 Sahibi Reha Oğuz Türkkan

Türk Dili, Aylık Dergi 1951’den bugüne, Türk Dil Kurumu yayını

Türk Düşüncesi Dergisi 1953-1960, Sahibi Peyami Safa 1953-1960

Gurbet Aylık Fikir ve Sanat Dergisi 1954 Sahibi Ayhan Aybar

Dağarcık Aylık Fikir ve Sanat Dergisi, 1960 Sahipleri Şükrü Karaoğlu, Orhan Bayramgil

Doğu Dergisi 1973-74 Sahibi Tahir Karauğuz

Millet İlim Fikir Sanat Mecmuası 1942 – Nisan 1944 sahibi Hüseyin Avni Göktürk, fikir hayatındaki öncü ismi ise Remzi Oğuz Arık