VEFATINDAN SONRA YAZILANLAR
Zincirlikuyu Mezarlığı- Akbank tarafından yaptırılan kabrinde annesi Naciye Çağlar ile birlikte yatmaktadır.
Mezarı başında kardeşi Fikret Çağlar görülmektedir.
Behçet Kemal Çağlar, 24 Ekim 1969 Cuma günü İstanbul’da geçirdiği ani kalp krizi sonucu vefat etti. Cenaze töreni 27 Ekim 1969 Pazartesi günü yapıldı. Cenazesi önce Gazeteciler Cemiyeti’ne, ardından uzun yıllar görev yaptığı İstanbul Radyoevi ’ne ve Harbiye’deki evine götürüldü; buralarda kendisi için ayrı ayrı törenler düzenlendi.
Daha sonra Şişli Camii’ne getirilen cenazesi, öğle namazının ardından kılınan cenaze namazından sonra Zincirlikuyu Mezarlığı’nda aile mezarına defnedildi. Şişli Camii’ndeki törene büyük bir kalabalık katıldı ve cenaze korteji mezarlığa kadar yürüdü.
Behçet Kemal, Zincirlikuyu Mezarlığı’ndaki aile kabristanına defnedildi ve mezarlıktaki düzenlemeler, Çağlar’ın o dönemde Neşriyat Müdürlüğünü yürüttüğü Akbank tarafından organize edildi. Daha sonra mezar taşı da Akbank tarafından yaptırıldı. Amcamın kendine ait Zincirlikuyu'da bir mezar yeri olmasına rağmen yakın dostları olan ve ani ölümünden çok etkilenmiş oldukları anlaşılan Akbank yetkililerin ısrarla Behçet Kemal'in kabrini ayrı bir yerde yaptırmak arzusu üzerine, naaşı mevcut aile mezarından çıkarılarak yine Zincirlikuyu'da giriş kapısına yakın, uzaktan da algılanabilecek özel bir yere alındı. Çok hoş bir tasarım olan ve Akbank tarafından yaptırılan mezar taşı hala güzelliğini korumaktadır, maalesef sanatçısı hakkında bir bilgimiz yok. Halam Türkan Barutoğlu daha önce vefat etmiş olan annesinin oğlundan ayrılmasına razı olmamış, annesinin naaşının da taşınarak yine amcamın yanına alınması için duygusal bir istekte bulunmuş, Akbank yetkilileri bu isteği anlayışla karşılamış ve yerine getirmişlerdi. Vefatından sonraki yıllarda gerek ailesi ve dostları, gerek adını almış olan okulların öğrencileri kabri başında her 24 Ekim'de anma törenleri düzenlemişlerdi.
Çağlar'ın ani ölümü tüm Türkiye'de geniş yankı uyandırmıştı; gazetelerde vefatına ilişkin çok sayıda yazı ve başsağlığı mesajı yayımlandı. İsmet İnönü de Çağlar’ın ölümü üzerine yaptığı açıklamada, onun "nesiller boyu hatırlanacağını" ifade etti.
Cenazede mezarının üstüne cumhurbaşkanından parti liderlerine, derneklerden öğrencilerine yüzlerce kişi ve kurum tarafından çelenk konmuştu, ama bir tanesi çok dikkat çekiciydi, isimsizdi üstelik. Çelengin üstünde yazan iki kelime her şeyi anlatıyordu aslında: “Geçme, dur!” Goethe’nin Faust adlı eserine atfen yazılmıştı ve amcamla birlikte yaşanan, zamana “Geçme, dur!” diyecek kadar değerli olan anları hatırlatıyordu. Halam tahmin edebiliyordu edebiyata meraklı hangi hanım olduğunu, ancak tabii ki aile içinde kaldı bu tahmin.
_edited_edited.jpg)
Sayısız çelenk arasında, üzerinde “Geçme Dur” yazılı çelenk ile Cumhurbaşkanı çelengi yan yana dikkat çekiyor.
Amcamın en önemli özelliğini yakın dostu ünlü profesör Derviş Manizade anlatıyor:
“Eşsiz bir milli ozan, durmadan çağlayan güçlü bir milli heyecan şelalesiydi. Bitmez, tükenmez kaynağı vatan-millet sevgisiydi. (...) Behçet’i ilk kez konuşurken görmüş ve hayran olmuştum. Onun o imanlı ve duygulu, coşkun hali, derin zekası, esprili ve hayat dolu konuşması, insanın ruhuna işleyen gür sesi beni büyülemişti.
Profesör Kazım İsmail Gürkan ise amcamı anlattığı anılarında onu kendi ifadesiyle dile getiriyor:
“Çağlar dediler, bari hak etsek de bu namı
Kumlarda sızıp kalmasak, ummana dökülsek…”
Ölümünün ardından duayen gazeteci Şevket Evliyagil’in yazdıklarından:
“Her zaman hayat, vatan ve heyecan doluydu. Para ve mevki ile hiçbir zaman ilişkisi olmadı. Hayatını sadece Atatürk, Türklük ve vatan sevgisi dolduruyordu. Kuvvetini bu kaynaklardan alır ve kendine özgü yetenekleriyle varlığını her yerde yansıtırdı. On binleri, yüz binleri peşine takıp sürüklemek için yaratılmıştı. (...) İnançlarından ve heyecanından hiçbir şey kaybetmeden yaşadı. (...) Bir 10 Kasım gününde kapalı ve açık hava toplantısı olmak üzere on sekiz yerde konuştuğunu hatırlarım.”
27 Ekim 1969- Sultanahmet Divanyolu’nda, Basın-Yayın Müdürlüğü ve Köprülü Kütüphanesi önünde Behçet Kemal Çağlar’ın anma töreni ve cenaze korteji.
Cenaze Merasiminde kullanılan Yaka Kartı
Şişli Camii önü- Öğle Namazı
Şişli Camii önü- Öğle Namazı
_heic.png)
Şişli Camii önü- Cenaze Namazı
_heic.png)
Şişli Camii önü- Cenaze Namazı
_heic.png)
Zincirlikuyu Mezarlığı
_heic.png)
Zincirlikuyu Mezarlığı
_heic.png)
Behçet Kemal’in ani ölümü yakınlarını derinden sarsmış; her ölüm yıl dönümünde kabri başında, Baltalimanı’ndaki Behçet Kemal Çağlar Lisesinde ve akşam da Taksim Divan Oteli’nin bir salonunda anma toplantıları düzenlenmiştir.
BKÇ ÖLÜMÜNDEN SONRA YAZILANLAR
1969 25 Ekim, Muhtelif Gazete Küpürleri, BKÇ ölüm ve taziye haberleri
1969 27 Ekim, Cumhuriyet Gazetesi, Muhtelif yazarlar, “Çağlar’ı Toprağa veriyoruz”
1969 27 Ekim, Milliyet Gazetesi, Hasan Pulur Köşe Yazısı, “BKÇ’ye Her Zaman Başım Eğikti”
1969 27 Ekim, Su Gazetesi Kars (?), Nejat Birdoğan, “Çağlar Usta da Gitti”
1969 28 Ekim, Cumhuriyet Gazetesi, Tarık zafer Tunaya, “Bir Savaşçının Ölümü”
1969 29 Ekim, Cumhuriyet Gazetesi, Oktay Akbal, “Ata’nın Şairi Artık Yok”
1969 31 Ekim, Dünya Gazetesi, Vehbi Cem Aşkun, “Bir Atatürkçüyü Kaybettik”
1969 31 Ekim, Milliyet Gazetesi, Hilmi Ziya Ülken, BKÇ
1969 12 Kasım, Milliyet Gazetesi, İsmet Giritli, “Atatürk’ü Çağlar’ca Anış”x
1969 23 Kasım, Cumhuriyet Pazar İlavesi,Rauf Mutluay, “BKÇ Sınırsız Devrim Aşığı”
1969 Aralık, Türk Basın Birliği Dergisi, Suat Güngör, “Kabak Tadı Verdin Kabaklı”
1969 Aralık Kars Eli Aylık Kültür Dergisi, Kars Ozanları, “BKÇ nin Ardından”
1969 Aralık Türk Dili Dergisi, Fazıl Hüsnü Dağlarca, “Çağlar Ağıdı”, şiir
1969 Aralık Türk Dili Dergisi, Enver Naci Gökşen, “Artık Burda bir Kalp Çarpmıyor”
1969 Aralık Türk Dili Dergisi, Kerim Yund, “BKÇ’dan Anılar”
1969 Aralık Türk Dili Dergisi, Mehmet Salihoğlu, “BKÇ”
1970 Şubat, Türk Folklor Araştırmaları Dergisi, Tüm Dergi BKÇ hakkında, Sadi Irmak, Fikret Çağlar, Eflatun Cem Güney, Hilmi Ülken, Cihat Baban, İbrahim Zeki Burdurlu, Bora Hınçer, Nejat Birdoğan, BKÇ, Raci Damacı, Aydın Oy, Mehmet Hilmi Gür
1970 26 Eylül, Köy Postası Dergisi, Etem Ütük, “Atatürkçü, Halkçı Ozan BKÇ”
1970 24 Ekim, Milliyet Gazetesi (?) İsmet Giritli, “BKÇ’ı Anarken”
1970 Behçet Kemal Çağlar’ın Ardından, İstanbul, Kıbrıs Türk Kültür Derneği Kıbrıs Bülteni Özel Sayısı No:7, Yaylacık Matbaası. (Ölümünün ardından kültür ve sanat camiasından kişilerin, dostlarının düşünce ve duygularını içeren yazılar)
1970 Behçet Kemal Çağlar, Ankara, Enver Naci Gökşen, Türk Dil Kurumu Yayını No 313, Türk Diline Emek Verenler Dizisi No 14. (Ölümünün 1. Yılında kimliğinin, kişiliğinin ve eserlerinin topluca tanıtımı)
1983 Eylül Yazko Edebiyat, Sayı 35, . Recep Bilginer, “Behçet Kemal Çağlar”. (Vatan Gazetesi Yılları Üzerine Anılar)
BEHÇET KEMAL ÇAĞLAR'a AİT ANKARA ATAM KÜTÜPHANESİNE TESLİM EDİLEN EVRAKLAR
1934 6 Mart, Milliyet Gazetesi, Londra’dan haberler
1934 Hakimiyet Dergisi, “Kağıda Değil Toprağa Yazılan Destanlar”, Mehmet Çavuş Anıtı, Çanakkale
1936 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı, Ankara. Köylüye ve İzciye Nutuk
1938 Eylül, Yücel dergisi, 15. Yıl Marşı Münasebetiyle, makale
1939 12 Temmuz, Trabzon, Olcay Dergisi. Ufkunda Doğacağım şiiri, röportaj
1940’lar Şiir ölüyor mu ? Dergi (?) röportajı
1940’lar Eflatun Cem Güney “Görüşler” köşe yazısı öğrencisi BKÇ hakkında
1940’lar Yücel Dergisi, Kazım Nami Duru köşe yazısı, Yeni Bir Inkilap Şiiri
1941 Kars’ta ikinci askerlik hizmeti sırasında İngiltere İzlenimleri, konuşma metni
1943 (?) CHP Kuruluşu Hakkında, Meclis Konuşması olabilir
1944 Mayıs Hamdi Orhan, BKÇ’ı dinlerken, nutuk izlenimleri
1944 Mayıs, Kırık Kanatlar Günü, Hava Şehitleri için Ulus Meydanı Nutku
1944 Temmuz, Yücel dergisi sayı 99, Kuvayı Milliye Ruhu, makale
1944 2 Kasım, Kızılay namına radyo konuşması
1945 30 Ağustos radyo konuşması
1946 Şubat, Folklor Postası Dergisi, sayı 13 Bitmez Tükenmez Anadolu, konferans
1947 19 Temmuz, Anadolu’nun Sesi radyo konuşması
1947 22 Aralık, Meclis Konuşması, maaş farklarını Kızılay’a bağışlama sözü
1948 Mayıs Mecliste yaptığı politik tenkitler, gazete küpürleri
1948 15 Mayıs, Radyo konuşması, Hava Şehitleri Günü
1949 20 Ocak, Dönemin politikacılarına eleştiri şiiri, Şemsettin Günaltay hükümeti,
1949 24 Ocak, Mecliste partiden ve milletvekilliğinden istifa konuşması
1949 23 Nisan, Çocukluk ve gençlik anıları, konuşma metni
1950 10 Kasım, Bursa gazete haberi, Anma Günü Bursa Belediyesi organizasyonu
1950 25 Nisan, Demokrat parti emrivaki adaylığını reddeden Noter Tutanağı, tekzip talebi ve gazete haberi
1956 11 Mart, Bandırma Ufuk Gazetesi, Bursa Öğretmenler Derneği Seri Kültür Konferansları BKÇ Konferansı Haberi
1958 23 Temmuz, İkinci Meşrutiyet 50.Yıl Dönümü Konferans metni
1958 Vatan Gazetesi, Salıdan Salıya, Yağma Hasan’ın Böreği, Demokrat Parti eleştirisi (El Yazısı metin)
1959 30 Mayıs İstanbul’un Fethi 506. Yıldönümü Radyo Konuşması
1959 1 Haziran, Vakit Gazetesi, Olaylarla Alaylar, Kemal Akman Köşe Yazısı,BKÇ nin radyodaki işine son verilmesi üzerine
1960 17 Nisan, Vatan Gazetesi, Salıdan Salıya, Devrim Ocakları Kongre raporu, Yazan Devrim Ocakları Başkanı BKÇ
1960 5 Mart, Son Göze Girebilme Fırsatı, Konuşma Metni
1960 24 Mart Gençlikteki Kaynaşma, konuşma metni
1960 30 Aralık, Temsilciler Meclisi’ne seçildiğini bildiren telgraf
1960’lar 15 Mayıs Anısı, konuşma metni
1960’lar 12 Şubat Kahramanmaraş’ın Kurtuluşu, konuşma metni
1960’lar Milliyet Haftalık İlave, kendi dilinden gençliği
1961 3 Ocak Vatan Gazetesi, Salıdan Salıya, Ankara’da İkinci Sivas Kongresi, Kurucu Meclis hakkında
1961, 27 Mayıs İlk Ankara Radyosunda konuşma metni
1961, 9 Haziran, radyo konuşması, yobazlık ve komünistlik hakkında
1961 CHP lilere sesleniş
1961, 13 Temmuz Vatan Gazetesi, Salıdan Salıya, Üç Milyon Hayır Var
1961 29 Ağustos, Urla, İskender’in Adasından
1961, 30 Ağustos, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması
1962, 22 Haziran İstanbul Mektubu Radyo Konuşması
1962 Eşsiz İnönü’ye Açık Mektup, hükümet tenkidi
1963, 27 Mayıs 27 Mayıs’a Doğru Adım Adım radyo konuşması, günlük halinde
1963 Aralık Kızılay 100.Yıl Şiir yarışması Jüri Beratı
1964 Mart, Özgür Dergisi, Şiirimizin Dünü ve Bugünü
1964 20 Nisan Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Sarıkamış Kurtuluşu
1965 27 Ocak, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Uçaktan Anadolu
1965 3 Mart, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Anadolu
?? Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, A.H.Tanpınar Beş Şehir
?? Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, İzmir
1965 4 Ağustos, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Zafer Bayramı
1965 6 Ekim, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Halk Ozanları
1965 29 Ekim, Cumhuriyet Bayramında bir konuşma
1965 19 Aralık, Milliyet Gazetesi, Kuranı Kerimden İlhamlar kitap haberi
1965 22 Aralık, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Anadolu
1965 29 Aralık, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Anadolu
1966 23 Mart, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Çanakkale
1966 5 Haziran, Orhan Seyfi Orhon Köşe Yazısı, Kuranı Kerimden İlhamlar tanıtımı
1966 15 Haziran, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Konya
1966 19 Temmuz, Defne Dergisi, Halil Soyuer BKÇ Hakkında
1966 3 Ağustos, Benden İçeri şiir kitabı gazete haberleri
1966 20-21 Ağustos, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Varto Depremi
1966 22 Kasım, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Toroslar
1967 14 Şubat, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Anadolu’da çıkan Dergiler
1968 16 Ocak, Bitmez Tükenmez Anadolu Radyo Konuşması, Hayat ve Kitaplar, Münif Paşa, Hikmeti Hukuk
1968 27 Ekim, Pazar Sohbeti Radyo Konuşması, Cumhuriyet Bayramı, 10.yıl marşı
1968 Robert Kolej Kış Bülteni, TDK tarafından yayınlanan Atatürk’ün Söylevleri kitabı
1968 29 Ekim, Tarık Dursun köşe yazısı, BKÇ Atatürk’ün Söylevleri tanıtımı
Tarihsiz KIBRIS MİTİNGİ konuşması